REDACTIONEEL
    
Family in Film

In het kader van een lopend doctoraal onderzoek over de all-American family in Hollywoodfilms programmeert Film-Plateau dit seizoen een reeks films over de filmische representatie van families. Als één van de meest traditionele menselijke instituties is de familie een complex gegeven dat vanuit tal van disciplines kan worden onderzocht. De manier waarop economen, sociologen of juristen het gezin en de ruimere familie bekijken is geheel anders dan hoe film- en mediaonderzoekers daarmee omgaan. Met de reeks Family in Film hopen we aan te tonen dat het zinvol is om naar films te kijken vanuit het perspectief van de familie. We stellen hier vragen naar hoe films omspringen met de representatie van het individu in verhouding tot het gezin en de familie. Welke verschillende rollen worden toegedicht aan de vader of de pater familias, de moeder, broers, zussen, neven,...? Hoe zit het met de verhoudingen tussen geslachten en generaties? In welke mate geven films een beeld van de verbrokkeling van het traditionele nucleaire of het kerngezin? Komt het meer complexe gezin wel aan bod, en hoe worden deze 'nieuwe' samenlevingsvormen in beeld gebracht? Hoe zit het met de verschillen tussen Hollywood, de Europese of Aziatische cinema? Wat met de relatie tussen de representatie van de familie en de verschillende genres?
 
De reeks Family in Film focust op films waarin de familie een heel expliciete, centrale rol toegedicht krijgt. Dit is zonder meer het geval in Alfred Hitchcocks meesterlijke thriller Shadow of a Doubt (1943), waar de opgebouwde spanning onherroepelijk de geborgenheid van de familie in vraag stelt: de zoektocht naar de meervoudige moordenaar van een reeks rijke weduwen leidt naar de donkerste zijde van de ideale oom. Naast klassieke Hollywoodfilms zoals It's a Wonderful Life (1947) van Frank Capra of Richard Brooks' Cat on a Hot Tin Roof (1958) tonen we ook George Cukors The Philadelphia Story (1940). Deze laatste film, waarin opnieuw de familie centraal staat, werd door de Amerikaanse filosoof en filmonderzoeker Stanley Cavell bestempeld als een typische comedy of remarriage waarin vergeving en verzoening als remedie worden gepropageerd voor verwarring en scheiding.
 
Ook in het oeuvre van de Japanse cineast Yasujiro Ozu fungeert de familie als een microkosmos van de maatschappij. Dit is zeer duidelijk het geval in zijn klassieke meesterwerk Tokyo Monogatari (1953) waarin de botsing tussen Japanse tradities en moderne opvattingen systematisch culmineert in ontwrichte familierelaties. Dat ruimere politieke, sociale en economische spanningen zich in familiale onrust kristalliseren, tonen Europese films zoals Tystnaden (1963) van de Zweedse filmmaker Ingmar Bergman en Luchino Visconti's epische Il Gattopardo (1962). In deze laatste film wordt het schisma binnen de familie rechtstreeks gelinkt aan de historische strijd rond de eenmaking van Italië. De reeks Family in Film werpt ook een blik op de manier waarop cinema ook 'andere' samenlevingsvormen heeft gepropageerd en het heteronormatieve gezin heeft bekritiseerd. Dit is zeer uitdrukkelijk het geval in Jules et Jim (1962), François Truffauts controversiële prent over de driehoeksrelatie tussen twee mannen en een vrouw.
   

daniel biltereyst en isolde vanhee
     

Het vakgebied Theaterwetenschappen (Podium- en Mediale Kunsten) organiseert opnieuw drie videosalons vanuit haar focus op interdisciplinariteit en eigentijdse beeldcultuur. De salons beogen een dramaturgische dissectie van het werkproces van de maker. We verlaten de traditionele narratieve filmkaders en focussen dit keer op drie projecten uit het grensland van beeld en performativiteit. We zijn trots om gevestigde waarde Marianne Van Kerkhoven te mogen voorstellen aan de zijde van Kris Verdonck, vooraanstaand theatermaker die nieuwe media in zijn werk integreert en in november het grootschalige installatieparcours K, A Society presenteert in Kunstencentrum Vooruit. Er is verder aandacht voor hedendaags audiovisueel geweld met geluidskunstenaar Christoph De Boeck, co-artistiek leider van Deepblue, een interdisciplinaire productiestructuur. Verder geven we het woord aan jong bloed met de tandem Ariane Loze en Jeroen Coppens, die met Hinterhof een bijzondere kortfilm voorstellen. 
 

 

Ook tijdens dit najaar schept het vakgebied Theaterwetenschappen (Podium- en Mediale Kunsten) ruimte voor de praxis. De op kunst en diversiteit gerichte Antwerpse vzw Gynaika vestigt de aandacht op het vrouwelijke gezicht van armoede in ons land. De Europese Commissie heeft 2010 uitgeroepen tot het Europees jaar van de bestrijding van armoede, en daarom vertoont Gynaika twee films van vrouwelijke documentairemakers uit ons land onder de overkoepelende titel Female Poverty. Cineaste Lut Vandekeybus werpt een blik op 'de twee gezichten van migratie' in haar film Bletzi, Bletzi (1997) en in Door armoede getroffen (1997) schetsen Olga Deckers, Bea Matterne en Madeleine Sergooris een beeld van de overlevingsstrategieën van vrouwen in armoede.
 

Het experimentele vertoningsplatform Art Cinema OFFoff is wederom 'in residence' en kiest twee films die de brug slaan tussen de klassieke filmcanon en het avant-gardistische spectrum van cinema, aansluitend bij hun najaarsprogrammering. Daarin staat het buitengewone lichaam centraal, met aandacht voor zowel fetisjistische als 'unheimliche' en angstaanjagende elementen in de beeldvorming ervan. Freaks (1932) van Tod Browning is dé klassieker die cineasten als Werner Herzog en David Lynch inspireerde, en Dead Ringers (1988), het postmoderne drama van David Cronenberg, is een vervloekt visioen van het lichaam in handen van de wetenschap.
  
Grensverkenning en de maatschappelijke verankering van kunst staan met andere woorden centraal in Film-Plateau, veelzijdigheid troef!
 

sofie verdoodt en christel stalpaert